Aebinga State te Hijum

Aebingastins, getekend in 1723 door Jacobus Stellingwerf

Aebinga State te Hijum in Leeuwarderadeel heeft oude papieren.
Op de site van Kees Braaksma is al veel te lezen, al heet deze daar Aebingastins.
http://www.stinseninfriesland.nl/Aebingastins.htm


Dezelfde stins is zal echter in een state zijn veranderd en heeft die naam dan ook gekregen.
De tekst op de tekening uit 1723 is als volgt:
'Bouwval van het oude slot Aebinga te Hyum
In 1723 toebehoorende aan Generaal Fred. van Grovestins en zusters'.

De lijst van eigenaars/bewoners eindigt al in 1511 met Binnert van Aebinga, maar dan is die familie al zo'n 100 jaar eigenaar van deze stins.
Het lijkt erop dat deze lijst toch wel wat is op te rekken. Opvallend hierbij is dat de state waarschijnlijk vaak is vererfd via de voornaam Binnert. Omdat dit ook de aloude familienaam was kregen kinderen met deze voornaam de state dan vaak doorgespeeld.
Hieronder een korte lijst, waarvan ik echter geen schriftelijke bronnen van hem gevonden.

**************************

Binnert van Aebinga (ong. 1475->1515) huwde omstreeks 1500 met His Doeckesdr. van Rinia.
Zij waren bewoner van Aebinga State te Hijum.
Uit dit huwelijk:

His van Aebinga (ong. 1500->1536) huwde omstreeks 1520 Haring van Heringa (ong. 1500-ong. 1556). Aangezien zij de enige dochter uit Binnert zijn 1e huwelijk was, zal zij de state hebben generfd.
Van hun is bekend dat zij op Aebinga State te Hijum woonden.
Nog in 1551 woonde Haring te Hijum (bron: quaclappen).
Uit dit huwelijk:

1. Doedt van Heringa woonde in 1580 met haar man Binnert van Roorda te Hijum op Aebinga State.

2. Binnert van Heringa (ong. 1525-1561) huwde ongeveer 1550 met Deytzen van Elinga.
Binnert werd begraven in de kerk te Hantumhuizen, vandaar dat zij daar wellicht hebben gewoond.
Uit dit huwelijk:

Binnert van Heringa (ong. 1550-1583) huwde omstreeks 1575 Foockel van Roorda.
Foockel was in 1590 eigenaar van Aebinga State, blijkens naar nalatenschap.

Uit dit huwelijk:
Binnert van Heringa (1583-1638) was ongehuwd en kapitein in het Staatse leger.
Hij werd begraven in de kerk te Hijum en zal waarschijnlijk dan ook bewoner van Aebinga State zijn geweest.

Omdat hij geen kinderen had, zal hij zijn goederen via testament naar een familielid hebben laten overgaan.
In 1640 behoorde de state aan Andries Hobbes Waltinga (ong. 1580-?), gehuwd met de zus van Binnert, Rixt van Heringa (ong. 1580-1654)

Grootste kanshebber hierna is vervolgens 'achterneef'  Binnert Heringa van Grovestins (1641-1696), die raadsheer en grietman van Ferwerderadeel was. Die woonde later (?) ook op Jeppema State te Westernijkerk, maar op de klok van de kerk van Hijum staat dat in 1670 'edelman in Hium' was!
NB: Binnert zijn moeder was Rixt van Roorda, wiens moeder weer Deytsen Binnerts Heringa van Camstra was.  Zij was een zus van Binnert van Haringa, die in 1583 geboren was.

Hij had nog een zoon Binnert Heringa van Grovestins (1673-1721), die werd begraven in de kerk van Westernijkerk. Zijn broer Frederick van Grovestins (1668-1730) was echter in 1723, samen met zijn toen nog levende zusters, eigenaar van de 'bouwval' Aebinga Slot te Hijum.
Op de tekening die Jacobus Stellingwerf in dat jaar maakte, staat dit namelijk beschreven (zie hierboven).
Ergens na 1670 zal de state zijn veranderd in een boerderij, waarbij de voormalige stins nog aanwezig was.

Vervolgens komt er een periode zonder gegevens.

In de periode 1932-1965 was de toenmalige boerderij Aebinga State van Marcus III van Heloma en zijn zuster (?) Anna Margaretha Georgine Aleida van Heloma. (www.archieven.nl)

Familiewapen Van Aebinga 'tot Hyum'
(Stamboek van den Frieschen Adel)

Schildvormig gebrandschilderd ruitje met familiewapen Aebinga 'tot Hijum'

(online collectie Fries Museum)

States en kastelen in Friesland en daarbuiten

1. Sassinga State te Hennaard
2. Aebinga State te Hijum

Sassinga State te Hennaard

In het kleine dorpje Hennaard in de gemeente Littenseradeel stond voorheen de Sassinga State.
De meest bekende site over States en Stinsen in Friesland, heeft er ook een pagina aan besteed , zie http://www.stinseninfriesland.nl/SassingaState.htm

Deze site van Kees Braaksma is meestal een goed begin voor een verdere speurtocht. Echter bij Sassinga State is de informatie nogal beperkt. Tijd voor een kleine update via deze blog.

In 1476 overleed op Sassinga State Hans Ottes Sassinga.
Hierna komen we zijn zoon Hans van Sassinga tegen, die omstreeks 1500 op Sassinga State zal hebben gewoond, gezien zijn achternaam. De bekende (maar niet altijd even betrouwbare) site van Jellema (https://www.genealogieonline.nl/stamboom-jellema/I34851.php) geeft meer kinderen aan, maar waarschijnlijk had alleen zijn dochter Doutzen Sassinga nakomelingen. Via haar zal Sassinga State dan zijn vererfd in de familie.
Deze Doutzen was gehuwd met Ruurt van Roorda en van hun is bekend dat zij in Hennaard woonden.  Ruurt staat in 1574 met zijn naam vermeld op de 'Stiennen Man' te Harlingen.

Zij hadden een zoon Hans van Roorda, die vernoemd werd naar zijn grootvader Hans Sassinga.
Hij woonde op Sassinga State te Hennaard en ook hij wordt genoemd op bovengenoemde 'Stiennen Man' te Harlingen. Hij was in 1563 gehuwd met Rixt van Gerbranda.

Uit dit huwelijk kwam een zoon, Ruurt van Roorda, geboren omstreeks 1575. Hij huwde zijn nicht Deytsen Binnerts Heringa van Camstra in 1599. Zijn vrouw was vernoemd naar hun beider oma, Doutzen Sassinga. Het is niet bekend waar zij woonden, maar wellicht dus op Sassinga State.

Zij hadden twee zonen die beiden in het Staatse leger dienden. De jongste zoon Jan van Roorda (ook: Johan) was kapitein in het Friese Nassause Regiment. Verder was hij van 1663-1665 Commandeur van de Langackerschans. Zijn woonplaats is niet bekend, maar wellicht was dit Sassinga State.
Hun andere zoon was Binnert van Roorda (ong. 1600-1667), die in 1645 luitenant in de compagnie van kapitein Ernst van Aylva was. Hij woonde te Dronrijp met zijn vrouw Bauck van Glins.

NB: Deze Bauck had overigens maar liefst vier broers die als officier in het Friese leger dienden, maar dramatisch genoeg allemaal binnen 9 jaar overleden. De jongste, George Glins, overleed in 1665 in de Langackerschans, dus was hij daar tegelijk als bovengenoemde familielid Jan van Roorda.

Binnert en Bauck kregen in 1645 een dochter die weer Deytzen heette. In 1677 huwde zij voor de 2e keer met Sjuck Aebinga van Humalda, afkomstig van Humalda State te Ee waar ze tijdens hun huwelijk dus woonden. In 1702 overleed ze echter als weduwe te Hennaard, dus dat zal dan waarschijnlijk op Sassinga State zijn geweest.

Uit haar huwelijk met Sjuck werd in 1678 te Ee Frans Binnert Aebinga Glins van Humalda geboren. Hij trouwde in 1699 in de kerk te Hennaard (!) met Clara Feyone van Grovestins, dochter van de grietman van Hennaarderadeel. Hij was de eigenaar van Sassinga State, terwijl hij ook nog Hobbema State te Dronrijp van zijn moeder erfde. Hier zal het stel hebben gewoond omdat hun kinderen in Dronrijp werden geboren.

In het overlijdensjaar van Clara, dus 1723, maakte de bekende tekenaar Jacobus Stellingwerf een tekening van Sassinga State. Alhoewel Jacobus 'vergat' de naam van de state te vermelden, noteerde hij wel dat de state in Hennaard stond en eigendom was van 'heer Glins van Humalda'.  Iemand heeft later de naam Sassinga met potlood op de originele tekening gezet, die in het prentenkabinet van het Fries Museum aanwezig is.
(NB: opvallend genoeg is deze tekening op internet verder niet te vinden!).

Sassinga State te Hennaard in 1723

Verder noteerde de kunstenaar nog de bewoner van de State, namelijk een Juffr. Ockinga.
De 'titel' juffrouw of juffer, betekende dat ze ongehuwd was. Feitelijk komt hier dan maar één persoon voor in aanmerking namelijk Sophia Amelia van Ockinga (1651-1730). Zij was de laatste van het geslacht Ockinga en ze bleef ongehuwd. In 1730 werd ze bijgezet in het familiegraf in de kerk te Burgwerd. Ze kwam uit een echt militair gezin, want haar drie broers waren officier en haar zus huwde een luitenant.

De vraag hoe zij nu op een state kwam te wonen in Hennaard is te verklaren. Sophia was namelijk een achternicht van eigenaar Frans Aebinga van Humalda doordat hun beider opa's broers waren.
De familiestate in Hennaard bleef op die manier bewoond door familie, iets wat wel vaker voorkwam.

In 1709 werd Binnert Philip Aebinga van Humalda te Dronrijp geboren, als zoon van Frans en Clara.
Binnert, die in 1766 de topfunctie generaal-majoor in het leger kreeg, huwde in 1752 met Catharina Johanna van Sminia. Zij woonden in 1756 in Leeuwarden omdat in dat jaar aldaar hun dochter Clara Tjallinga werd geboren. Waarschijnlijk was ook Binnert eigenaar van Sassinga State, zonder er te wonen.

Hun dochter Clara huwde in 1776 met Frans Julius Johan van Eysinga. Zij trouwden te Langweer en in dat dorp woonden ze in 1780 nog op Osinga State. Omstreeks 1619 was deze state gebouwd door oud-Schettenser Sijds van Osinga, die toen grietman van Doniawerstal was geworden.
Osinga State was later echter in het bezit van de familie Vegelin van Claerbergen gekomen. Frans erfde in 1773 dan ook de state van zijn grootvader grietman Johan Vegelin van Claerbergen toen die overleed. In 1800 staat Frans ook te boek als eigenaar van Sassinga State, maar ze zullen de state dus verhuurd hebben.

Hierna stopt het spoor op dit moment, maar de state was tegen die tijd al veranderd in een boerderij.
Dit was helaas het lot van heel veel oude Friese states.
De site van Braaksma vermeld nog dat in 1914 de boerderij afbrandde en dat toen ook het oude poortgebouw is afgebroken. Op de tekening van Stellingwerf is deze gelukkig nog afgebeeld.


States en kastelen in Friesland en daarbuiten

1. Sassinga State te Hennaard