Friese kapiteins (10) - Lolle van Ockinga

Friese kapiteins (10) : Lolle van Ockinga

---

In deze nieuwe serie worden de Friese kapiteins behandeld, die in de 16e en 17e eeuw in het 'Friesche Nassause Regiment' dienden. Het is een lange rij van vooral adellijke officiers, van wie soms veel bekend is, maar soms ook praktisch niets. 

---

Achtergrond
Lolle van Ockinga werd omstreeks 1610 geboren, waarschijnlijk op Ockinga State, het familie stamhuis te Burgwerd.
Zijn ouders waren Jarich van Ockinga en Hijlck van Ockinga, die via zowel de Ockinga's als de Cammingha's aan elkaar verwant waren.
Uit dit gezin zijn zeven kinderen bekend; 5 zonen en 2 dochters.
Op 4 juni 1648 trouwde hij te Burgwerd met Luts Mary van Sternsee, dochter van Bocke van Humalda en zijn 2e vrouw Catharina van Herema.
Zijn schoonvader erfde in 1615 Ropta State te Metslawier van Carel van Sternsee, op voorwaarde dat hij zich Bocke van Sternsee zou noemen om die familienaam voor uitsterven te behoeden.
In 1654 overleed Lolle en zijn vrouw liet, samen met haar zwager raadsheer Here van Ockinga en diens vrouw Magdalena van Burmania en haar andere zwager Gerrolt van Ockinga,  een grafkelder in de kerk van Burgwerd maken.
Een speciale deksteen werd hierbij aangebracht, met de volgende tekst:

In iulio Ao 1654 hebben voor haer hare kinderen ende nacomelingen dese kelder laten maken Maria van Steernse wedue van Lollo van Ockinga in leven raed ter admiraliteit int noorder quartier Hero van Ockinga raed ordinaris in den hove va Frieslant met syn huisvrou Magdalena van Burmania ende Gerrold van Ockinga cap. over een compagnie te voet

tekst op grafkelder te Burgwerd

Niet toevallig sluit deze steen aan bij de mooie grafzerk van zijn bet-overgrootvader Joost van Ockinga (U1550) en Luts van Minnema  (U1546). Hiermee gaven zij aan dat zij oude papieren hadden in Burgwerd en daardoor 'recht hadden' op een plek in het koor; de meest eervolle plek in een kerk.

Militaire carrière
Voordat Lolle op 26 november 1635 de eed van kapitein aflegde, zal hij eerst nog een aantal jaren vaandrig en luitenant zijn geweest, vermoedelijk in de compagnie van kapitein Sixtus de Blocq die hij toen opvolgde. Nog geen vijf jaar later kreeg hij een andere compagnie. Wat hier de reden van is geweest is niet bekend, maar het gebeurde wel vaker. Op 11 februari 1640 neem Gosse van Coehoorn, de vader van de bekende vestingbouwer Menno van Coehoorn, de leiding over zijn compagnie over
Op dezelfde datum wordt Lolle kapitein van de compagnie van Tjalling van Eysinga, die dan voor een carrière als grietman heeft gekozen.
Op 25 maart 1646 wordt hij op zijn beurt weer opgevolgd door kapitein Douwe van Sytzama.

Bestuurlijke carriere
Hij beëindigde in 1646 zijn militaire carrière op ong. 35-jarige leeftijd omdat hij een bestuurlijke carrière ambieerde. De 80-jarige oorlog zat er op dat moment bijna op (1648) en de tijd van grote veldtochten en beleggen was voorbij.
Hij was al van 1651-1653 volmacht namens Wonseradeel in de Friese Staten. Verder is van hem bekend dat hij 'Raad ter Admiraliteit' van het Noorderkwartier was. Deze admiraliteit zat vanaf 1645 in Harlingen, nadat Dokkum niet meer geschikt was om de grote schepen te huisvesten.
Volgens het 'Stamboek' reisde hij in 1654 van Holland naar Friesland per schip, maar sloeg dit bij Stavoren op de palen, waarbij Lolle verongelukte.
Op 4-6-1654 werd door de Raad van State Ernst van Aylva als opvolger benoemd van kapitein 'wijlen Ockinga'.

Familiewapen

Het familiewapen zoals deze in het Friesch Stamboek staat afgebeeld.

Familieleden in het leger

• zijn broer Joost van Ockinga (1606-ong. 1665) was kapitein.
• zijn broer Titus van Ockinga (ong. 1615-?) was kapitein
• zijn broer Gerrolt van Ockinga (ong. 1620-1665) was kapitein

Vaandels

niet bekend.

Compagnies nr. 38 en 51
* Lolle van Ockinga (*ong. 1610-1654)
* Kapitein van 1635-1646
* Voorganger compagnie 1: Sixtus de Blocq
* Opvolger: Gosse van Coehoorn
* Voorganger compagnie 2: Tjalling van Eysinga
* Opvolger: Douwe van Sytzama

Meer informatie:
http://www.simonwierstra.nl/OCKINGA.htm
http://www.mpaginae.nl/Staten/volm1632tm1700W.jpg
http://www.walmar.nl/inscripties.asp
https://sites.google.com/site/burgwerdhistorie/stinzen-en-states/stinzen-ockinga-en-donia

---

Samen met Jeroen Punt (NMM) proberen we de lijsten van Friese compagnies zoveel mogelijk te reconstrueren.

Tot nu verschenen in deze serie:

1. Jacob van Roussel
2. Adriaen Slijp
3. Bonifacius van Scheltema
4. Ludolf Potter
5. Frans van Roussel
6. Abbe van Bootsma
7. Jan Sageman
8. Juw van Eysinga
9. Frans Harinxma van Donia
10. Lolle van Ockinga

De namen op de Friese hensbeker uit 1599

In een uitzending van ‘Tussen Kunst en Kitsch’ van 26 september 2018 werd er een oude hensbeker getoond, maar daarop veel namen van Friese adel.  Een hensbeker werd tijdens speciale gelegenheden gebruikt door gezelschappen en moest daarbij in één keer worden leeggedronken. Wat deze beker, volgens expert Kitty Laméris gemaakt in Antwerpen, zo bijzonder maakt is dat er veel namen in zijn gegraveerd.  De waarde ervan werd door haar op 85.000 euro geschat!

Via de TV beelden zijn er 16 namen aangetroffen, maar het zouden er wellicht nog meer kunnen zijn.
Hiervan zijn er 8 vrouwen en dus ook 8 mannen.

Alle namen op de beker zijn oude Friese adellijke familienamen. Het betreft hier de volgende familienamen: Cammingha (2x), Grovestins (1x), Herema (2x), Walta (1x), Eminga (1x), Botnia (1x), Burmania (2x), Dekema (2x), Donia (1x), Douma (1x) , Ockinga (1x), Juckema (1x).

Er staat maar één jaartal op de beker: 1599. Het is waarschijnlijk niet toevallig dat dit jaartal tussen de personen Tjerck van Herema en Lucia van Walta in staat gegraveerd. Dit zou namelijk goed het jaartal van hun huwelijk kunnen zijn. Deze is helaas verder niet uit bronnen bekend, maar moet omstreeks 1600 zijn geweest. Ook het feit dat in dit geval beide echtgenoten op de beker staan vermeld, lijkt dit vermoeden te bevestigen.

Verder blijkt na onderzoek dat alle namen aan elkaar te verbinden zijn. Soms een hele korte en duidelijke link, zoals bij kind/ouder en broers/zussen. Bij een ander zit er soms een aantal generaties tussen. Hieronder een aantal familierelaties van namen op de bekers:

·         Tjerck van Herema en Lucia van Walta zijn gehuwd

·         George van Burmania huwde later met Luts van Dekema

·         Haring en George Upckes van Burmania zijn broers.

·         Katrijn van Donia is de moeder van Fedt en Frans van Cammingha

·         Sixtus en Luts van Dekema zijn broer en zus.

·         Johan en Tjerck van Herema zijn broers.

·         Fedt en Frans van Cammingha zijn broer en zus.

De adellijke familie Van Cammingha lijkt een rode draad te zijn tussen veel van deze personen. Vele relaties lopen namelijk via één of meer, soms ingewikkelde, familiepatronen van deze familie.

Hieronder heb ik per gevonden naam getracht de onderlinge relaties m.b.t. andere personen aan te geven. Soms zijn er zelfs meerdere relaties onderling, aangezien de adel destijds vaak op meerdere manieren aan elkaar verwant was. Er zullen dus ook nog meerdere, nog niet vermelde, relaties zijn.

Tot slot zijn bijna alle personen geboren tussen ong. 1570 en 1580. Dat betekent dat ze in 1599 tussen de 20 en 30 jaar oud waren. 

Namen op de hensbeker:

1. Fedt Sybrantsdr. van Cammingha (ong. 1580-1604),
   zus van Frans Sybrants van Cammingha [11], ongehuwd
2. Idzard (Sirtema) van Grovestins (ong. 1577-1616)
   hij huwde Franske Laesdr. van Jongema (ong. 1580-1616)
   * Idzard zijn ouders zijn Foppe Idzerts van Grovestins en Jouck Fransdr. van Cammingha. Jouck is weer een dochter van Frans Wijtses van Cammingha. Idzard is daarmee een volle neef van Frans S. van Camminga [11]
   * Franske  is een zus van Frans Laeses van Jongema die met Catharina Joostdr. van Ockinga huwde. Deze laatste is weer een zus van Fedt van Ockinga [13]
3. Tjerck Goslicks van Heerma/Herema (1575-1655)
   huwde in 1599? met Luts/Lucia Douwesdr. van Walta [4]. * Tjerck zijn vader Goslick, is driemaal gehuwd geweest; de 2^e maal met Sijts Watzes van Cammingha. Sijts is een volle nicht van Sybrant Franses van Cammingha; de vader van Fedt Sybrants van Cammingha [1] en Frans [11]
   * Luts/Lucia Douwesdr. van Walta was een dochter van Luts Jarichs van Botnia. Een zus van deze Luts heette Margriet Jarichs van Botnia, die huwde met Rienck Franses van Cammingha, zie hem ook bij [10]
4. Luts/Lucia Douwesdr. van Walta (1581-1619)
   man van Tjerck Goslicks van Heerma [3]
   * Lucia is (3x achternicht) van Douwe Juliuszn. van Botnia [6]
5.  Dorothea Minnesdr. van Eminga (1572-1616)
   huwde 1592 Galo Hanses van Galama.
   * Dorothea  haar zus, Bauck Minnesdr. van Eminga (ong. 1577-1658) huwde ong. 1600 Frans
   Hessels van Eminga (ong. 1574-1653). Frans is weer een broer van Agatha Hesselsdr. Van Eminga, vrouw van nr. [15]
6. Douwe Juliuszn. van Botnia (ong. 1565-1617)
   huwde Oede Hayesdr. van Manninga.
   Douwe is [3x achternicht] van Margriet Jarichs van Botnia, zie bij [3]
7. George Upckes van Burmania  (1570-1634)
   huwde 1) 1602 met Luts Juliusdr. van Dekema [9] en huwde 2) 1625 met Fedt Wytzes van Cammingha. 
   * Fedt  is een achternicht van Fedt Sybrantsdr. van Cammingha [1]
8. Harinck/Haring Upckes van Burmania (ong. 1570 -1646)
   zus van George Upckes van Burmania [7]. Zij huwde ong. 1590 met Bocke Jelgers van Feytsma (ong. 1570-1626). 
   * Een broer van deze Bocke, Hessel Jelgers van Feytsma, huwde met Frau Erasmusdr. Van Douma [12]
9.  Luts/Lucia Juliusdr. van Dekema (ong. 1580-1625)
   zus van Sixtus Juliuszn. van Dekema [15], huwde 1602 George Upckes van Burmania [7]
10. Catharina/Katrijn Fransdr. van Donia (ong. 1560-1604)
    gehuwd met Sybrant Franses van Cammingha (ong. 1550-1593), de vader van Fedt van Cammingha [1] en Frans van Cammingha [11]
11.  Frans(iscus) Sybrants van Cammingha (ong. 1580-1610)
    broer van Fedt Sybrantsdr. van Cammingha [1]), huwde 1604 Rixt van Heringa (ong. 1580-1654)
12. Frau (Erasmusdr.) van Douma (ong. 1575-1605)
    huwde ong. 1600 Hessel Jelgers van Feytsma.
    * Frau is een nicht van Haring [8] en Georg Upckes van Burmania [7]
    * Een broer van deze Hessel, Bocke Jelgers van Feytsma (ong. 1570-1626) huwde ong. 1590 met Haring Upckes van Burmania (ong. 1570-1646] [8]
13.  Fedt Joostdr. van Ockinga (1581-1606)
    huwde 1604 Sicke Taeckes van Cammingha.
    * Ouders van Fedt zijn Joost Heres van Ockinga en Saepck Fransd. Van Cammingha. Deze laatste is weer een zus van Sybrant Franses van Cammingha, de man van Catharina Fransdr. van Donia [10]. Fedt Joostdr. van Ockinga is dus een volle nicht van Fedt van Cammingha [1] en Frans van Cammingha [11]
14. Ruerd Werps van Juckema (ong. 1580-1639)
    huwde in 1603 Edwer Gerrroltsdr. Van Cammingha (ong. 1580-1606). 
    * Edwer is weer een achternicht van Fedt Sybrants van Cammingha [1]
15. Sytze/Sixtus Juliuszn. van Dekema (ong. 1580-1626)
    broer van Luts Juliusdr. van Dekema [9]. Hij huwde ong. 1600 Agatha Hesselsdr. van Eminga (ong. 1580-1626). 
    * Een broer van deze Agatha, Frans, huwde zus van Dorothea Minnesdr. van Eminga [5], Bauck Minnesdr. van Eminga.
16. Johan Goslicks van Herema (ong. 1570-1628)
    huwde ong. 1596 met Wijts Pietersdr. Van Cammingha (ong. 1570-1613).
    * Johan is een broer van Tjerck Goslicks van Herema [3]
    * Wijts is een achter-achternicht van o.a. Frans van Cammingha [11]
    
    ----------------------------------------------------------------------------------------------------------
    
    UPDATE 23-4-2019: DE EXTRA 6 NAMEN
    (Met dank aan conservator mevr. Holsappel van het Fries Museum)
    
    Alle namen op de beker zijn oude Friese adellijke familienamen. Het betreft hier de volgende familienamen: Cammingha (4x), Grovestins (1x), Herema (2x), Walta (1x), Eminga (2x), Botnia (1x), Burmania (2x), Dekema (2x), Donia (1x), Douma (2x) , Ockinga (3x), Juckema (1x).
    
    Het zijn 11 vrouwen en dus ook 11 mannen.
17. Hijlck Joostdr. van Ockinga (ong. 1580->1626), trouwt ong. 1600 met Jarich Lolles van Ockinga (ong. 1575-1620) [18]
    * Hijlck is een volle nicht van Fedt Riencksdr. van Cammingha [22]
18. Jarich Lolle van Ockinga (ong. 1575-1620), trouwt ong. 1600 met Hijlck Joostdr. van Ockinga (ong. 1580->1626) [17]
19. Luts Minnesdr. van Cammingha (ong. 1550-1605), trouwt ong. 1575 met Carel van Sternsee (1551-1615)
    Luts is een volle nicht van Sybrant Franses van Cammingha, man van Catharina van Donia [10]
    Zij is zus van Gerrolt Minnesz. van Cammingha, die de schoonvader is van Ruurd van Juckema [14]
20. Frans Hessels van Eminga (ong. 1574-1653) trouwt ong. 1600 met Bauck Minnesdr. van Eminga
    Hij is een broer van Agatha Hesselsdr. van Eminga, die gehuwd was met Sytze Julius van Dekema [15]
21. Jancke Laesesdr. van Douma (ong. 1567-1631), ongehuwd.
    Jancke is een volle neef van Frau van Douma [12]
22. Fedt Riencksdr. van Cammingha (ong. 1580-1650) huwde omstreeks 1600 met Taecke van Burmania (ong. 1555-1619).
    Fedt is een volle nicht van Fedt van Ockinga [13]Fedt is een volle nicht van Fedt Fr. van Cammingha [1]Fedt is een volle nicht van Frans van Cammingha [11]
    Fedt is een volle nicht van Hylck van Ockinga [17]Fedt is een achternicht van Edwer Gerroltsdr. van Cammingha, vrouw van Ruurd van Juckema [14]

     Extra uitzending Tussen Kunst en Kitch 21-10-2020

      https://www.youtube.com/watch?v=9B8xYvwUrdI&fbclid=IwAR0--zKKQm5XDSO79YB5q4Q1_emZ0iDIH4no9BpIrIDCW_gVr1EzbjEZeSg

nr.	Naam	Woonplaats	Functie
1	Fedt Sybrantsdr. van Cammingha	Leeuwarden?	-
2	Idzart (Sirtema) van Grovestins	Engelum, Grovestins?	kapitein
3	Tjerck Goslicks van Herema	Berlikum (Herema State?)	grietman
4	Luts Douwesdr. van Walta	Berlikum (Herema State?)	-
5	Dorothea Minnesdr. van Eminga	Goutum, Wiarda State ?	-
6	Douwe Juliuszn. van Botnia	Franeker, Botniahuis ?	ontvanger
7	George Upckes van Burmania	Stiens, Burmania State	?
8	Haring Upckes van Burmania	Deinum, Sierxma State	-
9	Luts Juliusdr. van Dekema	Stiens, Burmania State	-
10	Catharina Fransdr. van Donia	Leeuwarden, Camminghahuis	-
11	Frans Sybrants van Cammingha	Leeuwarden, Camminghahuis	kapitein
12	Frau Erasmusdr. van Douma	Hallum, Feytsmastate ?	-
13	Fedt Joostdr. van Ockinga	Arum, Camminghastate ?	-
14	Ruerd Werps van Juckema	Menaldum, Orxmastate	?
15	Sytze Juliuszn. van Dekema	Weidum, Dekema State?	?
16	Johan Goslicks van Herema	Bolsward, Heremahuis ?	?
17	Hijlck Joostesdr. van Ockinga	Burgwerd, Ockingahuis	-
18	Jarich Lolles van Ockinga	Burgwerd, Ockingahuis	?
19	Luts Minnesdr. van Cammingha (?)	Franeker, Sjaerdemaslot/Sternseslot	-
20	Frans Hessels van Eminga	Goutum, Emingastate?	?
21	Jancke Laeses van Douma	Cornjum?	?
22	Fed Riencksdr. van Cammingha	Ferwerd, Herjuwsma State	-

Index op namen, zoals hierboven vermeld.

Botnia, Douwe Juliuszn. van.......................... 1

Botnia, Luts Jarichs van................................. 1

Botnia, Margriet Jarichs van.......................... 1

Burmania, George Upckes van..................... 1

Burmania, Haring Upckes van................... 1, 2

Cammingha, Edwer Gerrroltsdr. van.............. 2

Cammingha, Fedt Sybrants van..................... 2

Cammingha, Fedt Sybrantsdr. van................ 1

Cammingha, Fedt Wytzes van....................... 1

Cammingha, Frans Sybrants van.................... 1

Cammingha, Frans(iscus) Sybrants van.......... 1

Cammingha, Rienck Franses van................... 1

Cammingha, Saepck Fransd. van................... 2

Cammingha, Sicke Taeckes van..................... 2

Cammingha, Sybrant Franses van.............. 1, 2

Cammingha, Wijts Pietersdr. van.................. 2

Dekema, Luts Juliusdr. van........................ 1, 2

Dekema, Sixtus Juliuszn. van..................... 1, 2

Donia, Catharina Fransdr. van.................. 1, 2

Douma, Frau (Erasmusdr.) van..................... 1

Douma, Frau Erasmusdr. Van........................ 1

Eminga, Agatha Hesselsdr. Van.................. 1, 2

Eminga, Bauck Minnesdr. van.................... 1, 2

Eminga, Dorothea Minnesdr. van............. 1, 2

Eminga, Frans Hessels van............................ 1

Feytsma, Bocke Jelgers van....................... 1, 2

Feytsma, Hessel Jelgers van.......................... 1

Galama, Galo Hanses van.............................. 1

Grovestins, Idzard (Sirtema) van.................. 1

Heerma, Goslick Tjercks van......................... 1

Heerma, Tjerck Goslicks van......................... 1

Herema, Johan Goslicks van......................... 2

Heringa, Rixt van.......................................... 1

Jongema, Frans Laeses van........................... 1

Jongema, Franske Laesdr. van....................... 1

Juckema, Ruerd Werps van.......................... 2

Manninga, Oede Hayesdr. van...................... 1

Ockinga, Catharina Joostdr. van.................... 1

Ockinga, Fedt Joostdr. van........................... 2

Ockinga, Joost Heres van.............................. 2

Walta, Luts Douwesdr. van........................... 1

Hieronder kleine afbeeldingen van de namen op de hensbeker.

1 – Fedt van Cammingha:

2 – Idzard van Grovestins:

3 – Tjerck van Herema:

4 – Lucia van Walta:

5 – Dorothea van Eminga:

6 – Douwe van Botnia:

7 – George van Burmania:

8 – Hauck van Burmania:

9 – Lucia van Dekema:

10 – Katrijn van Donia:

11 – Fransiscus a Cammingha:

12 – Frau van Douma:

13 – Fedt van Ockinga:

14 – Ruerd van Juckema:

15 – Sixtus a Dekama:

16 – Johan van Heerma:

Met dank aan Jeroen Punt, die een aantal namen ontcijferde.