zondag 4 november 2018

De namen op de Friese hensbeker uit 1599


In een uitzending van ‘Tussen Kunst en Kitsch’ van 26 september 2018 werd er een oude hensbeker getoond, maar daarop veel namen van Friese adel.  Een hensbeker werd tijdens speciale gelegenheden gebruikt door gezelschappen en moest daarbij in één keer worden leeggedronken. Wat deze beker, volgens expert Kitty Laméris gemaakt in Antwerpen, zo bijzonder maakt is dat er veel namen in zijn gegraveerd.  De waarde ervan werd door haar op 85.000 euro geschat!
Via de TV beelden zijn er 16 namen aangetroffen, maar het zouden er wellicht nog meer kunnen zijn.
Hiervan zijn er 8 vrouwen en dus ook 8 mannen.

Alle namen op de beker zijn oude Friese adellijke familienamen. Het betreft hier de volgende familienamen: Cammingha (2x), Grovestins (1x), Herema (2x), Walta (1x), Eminga (1x), Botnia (1x), Burmania (2x), Dekema (2x), Donia (1x), Douma (1x) , Ockinga (1x), Juckema (1x).

Er staat maar één jaartal op de beker: 1599. Het is waarschijnlijk niet toevallig dat dit jaartal tussen de personen Tjerck van Herema en Lucia van Walta in staat gegraveerd. Dit zou namelijk goed het jaartal van hun huwelijk kunnen zijn. Deze is helaas verder niet uit bronnen bekend, maar moet omstreeks 1600 zijn geweest. Ook het feit dat in dit geval beide echtgenoten op de beker staan vermeld, lijkt dit vermoeden te bevestigen.

Verder blijkt na onderzoek dat alle namen aan elkaar te verbinden zijn. Soms een hele korte en duidelijke link, zoals bij kind/ouder en broers/zussen. Bij een ander zit er soms een aantal generaties tussen. Hieronder een aantal familierelaties van namen op de bekers:

·         Tjerck van Herema en Lucia van Walta zijn gehuwd
·         George van Burmania huwde later met Luts van Dekema
·         Haring en George Upckes van Burmania zijn broers.
·         Katrijn van Donia is de moeder van Fedt en Frans van Cammingha
·         Sixtus en Luts van Dekema zijn broer en zus.
·         Johan en Tjerck van Herema zijn broers.
·         Fedt en Frans van Cammingha zijn broer en zus.

De adellijke familie Van Cammingha lijkt een rode draad te zijn tussen veel van deze personen. Vele relaties lopen namelijk via één of meer, soms ingewikkelde, familiepatronen van deze familie.

Hieronder heb ik per gevonden naam getracht de onderlinge relaties m.b.t. andere personen aan te geven. Soms zijn er zelfs meerdere relaties onderling, aangezien de adel destijds vaak op meerdere manieren aan elkaar verwant was. Er zullen dus ook nog meerdere, nog niet vermelde, relaties zijn.

Tot slot zijn bijna alle personen geboren tussen ong. 1570 en 1580. Dat betekent dat ze in 1599 tussen de 20 en 30 jaar oud waren. 



Namen op de hensbeker:

  1. Fedt Sybrantsdr. van Cammingha (ong. 1580-1604),
    zus van Frans Sybrants van Cammingha
     [11], ongehuwd
  2. Idzard (Sirtema) van Grovestins (ong. 1577-1616)
    hij huwde Franske Laesdr. van Jongema (ong. 1580-1616)
    * Idzard zijn ouders zijn Foppe Idzerts van Grovestins en Jouck Fransdr. van Cammingha. Jouck is weer een dochter van Frans Wijtses van Cammingha. Idzard is daarmee een volle neef van Frans S. van Camminga [11]
    * Franske  is een zus van Frans Laeses van Jongema die met Catharina Joostdr. van Ockinga huwde. Deze laatste is weer een zus van Fedt van Ockinga [13]
  3. Tjerck Goslicks van Heerma/Herema (1575-1655)
    huwde in 1599? met Luts/Lucia Douwesdr. van Walta
     [4]. 
    * Tjerck zijn vader Goslick, is driemaal gehuwd geweest; de 2e maal met Sijts Watzes van Cammingha. Sijts is een volle nicht van Sybrant Franses van Cammingha; de vader van Fedt Sybrants van Cammingha [1] en Frans [11]
    *
    Luts/Lucia Douwesdr. van Walta was een dochter van Luts Jarichs van Botnia. Een zus van deze Luts heette Margriet Jarichs van Botnia, die huwde met Rienck Franses van Cammingha, zie hem ook bij [10]
  4. Luts/Lucia Douwesdr. van Walta (1581-1619)
    man van Tjerck Goslicks van Heerma
     [3]
    * Lucia is (3x achternicht) van Douwe Juliuszn. van Botnia [6]
  5.  Dorothea Minnesdr. van Eminga (1572-1616)
    huwde 1592 Galo Hanses van Galama.
    * Dorothea  haar zus, Bauck Minnesdr. van Eminga (ong. 1577-1658) huwde ong. 1600 Frans
    Hessels van Eminga (ong. 1574-1653). Frans is weer een broer van Agatha Hesselsdr. Van Eminga, vrouw van nr. [15]
  6. Douwe Juliuszn. van Botnia (ong. 1565-1617)
    huwde Oede Hayesdr. van Manninga
    .
    Douwe is [3x achternicht] van Margriet Jarichs van Botnia, zie bij [3]
  7. George Upckes van Burmania  (1570-1634)
    huwde 1) 1602 met Luts Juliusdr. van Dekema
     [9] en huwde 2) 1625 met Fedt Wytzes van Cammingha
    * Fedt  is een achternicht van Fedt Sybrantsdr. van Cammingha [1]
  8. Harinck/Haring Upckes van Burmania (ong. 1570 -1646)
    zus van George Upckes van Burmania
     [7]. Zij huwde ong. 1590 met Bocke Jelgers van Feytsma (ong. 1570-1626). 
    * Een broer van deze Bocke, Hessel Jelgers van Feytsma, huwde met Frau Erasmusdr. Van Douma [12]
  9.  Luts/Lucia Juliusdr. van Dekema (ong. 1580-1625)
    zus van Sixtus Juliuszn. van Dekema
     [15], huwde 1602 George Upckes van Burmania [7]
  10. Catharina/Katrijn Fransdr. van Donia (ong. 1560-1604)
    gehuwd met Sybrant Franses van Cammingha
     (ong. 1550-1593), de vader van Fedt van Cammingha [1] en Frans van Cammingha [11]
  11.  Frans(iscus) Sybrants van Cammingha (ong. 1580-1610)
    broer van Fedt Sybrantsdr. van Cammingha
     [1]), huwde 1604 Rixt van Heringa (ong. 1580-1654)
  12. Frau (Erasmusdr.) van Douma (ong. 1575-1605)
    huwde ong. 1600 Hessel Jelgers van Feytsma.
    * Frau is een nicht van Haring [8] en Georg Upckes van Burmania [7]
    * Een broer van deze Hessel, Bocke Jelgers van Feytsma (ong. 1570-1626) huwde ong. 1590 met Haring Upckes van Burmania (ong. 1570-1646] [8]
  13.  Fedt Joostdr. van Ockinga (1581-1606)
    huwde 1604 Sicke Taeckes van Cammingha
    .
    * Ouders van Fedt zijn Joost Heres van Ockinga en Saepck Fransd. Van Cammingha. Deze laatste is weer een zus van Sybrant Franses van Cammingha, de man van Catharina Fransdr. van Donia [10]. Fedt Joostdr. van Ockinga is dus een volle nicht van Fedt van Cammingha [1] en Frans van Cammingha [11]
  14. Ruerd Werps van Juckema (ong. 1580-1639)
    huwde in 1603 Edwer Gerrroltsdr. Van Cammingha
     (ong. 1580-1606). 
    * Edwer is weer een achternicht van Fedt Sybrants van Cammingha [1]
  15. Sytze/Sixtus Juliuszn. van Dekema (ong. 1580-1626)
    broer van Luts Juliusdr. van Dekema
     [9]. Hij huwde ong. 1600 Agatha Hesselsdr. van Eminga (ong. 1580-1626). 
    * Een broer van deze Agatha, Frans, huwde zus van Dorothea Minnesdr. van Eminga [5], Bauck Minnesdr. van Eminga.
  16. Johan Goslicks van Herema (ong. 1570-1628)
    huwde ong. 1596 met Wijts Pietersdr. Van Cammingha (ong. 1570-1613).
    * Johan is een broer van Tjerck Goslicks van Herema [3]
    Wijts is een achter-achternicht van o.a. Frans van Cammingha [11]


nr.
Naam
Woonplaats
Functie
1
Fedt Sybrantsdr. van Cammingha
Leeuwarden?
-
2
 Idzart (Sirtema) van Grovestins
Engelum, Grovestins?
kapitein
3
Tjerck Goslicks van Herema
Berlikum, Herema State?
grietman
4
Luts Douwesdr. van Walta
Berlikum, Herema State?
-
5
Dorothea Minnesdr. van Eminga
Goutum, Wiarda State ?
-
6
Douwe Juliuszn. van Botnia
Franeker, Botniahuis ?
ontvanger
7
George Upckes van Burmania
Stiens, Burmania State
?
8
Haring Upckes van Burmania
Deinum, Sierxma State
-
9
Luts Juliusdr. van Dekema
Stiens, Burmania State
-
10
Catharina Fransdr. van Donia
Leeuwarden, Camminghahuis
-
11
Frans Sybrants van Cammingha
Leeuwarden, Camminghahuis
kapitein
12
Frau Erasmusdr. van Douma
Hallum, Feytsmastate ?
-
13
Fedt Joostdr. van Ockinga
Arum, Camminghastate ?
-
14
Ruerd Werps van Juckema
Menaldum, Orxmastate
?
15
Sytze Juliuszn. van Dekema
Weidum, Dekema State?
?
16
Johan Goslicks van Herema
Bolsward, Heremahuis ?
?

  


Index op namen, zoals hierboven vermeld.


Botnia, Douwe Juliuszn. van.......................... 1
Botnia, Luts Jarichs van................................. 1
Botnia, Margriet Jarichs van.......................... 1
Burmania, George Upckes van..................... 1
Burmania, Haring Upckes van................... 1, 2
Cammingha, Edwer Gerrroltsdr. van.............. 2
Cammingha, Fedt Sybrants van..................... 2
Cammingha, Fedt Sybrantsdr. van................ 1
Cammingha, Fedt Wytzes van....................... 1
Cammingha, Frans Sybrants van.................... 1
Cammingha, Frans(iscus) Sybrants van.......... 1
Cammingha, Rienck Franses van................... 1
Cammingha, Saepck Fransd. van................... 2
Cammingha, Sicke Taeckes van..................... 2
Cammingha, Sybrant Franses van.............. 1, 2
Cammingha, Wijts Pietersdr. van.................. 2
Dekema, Luts Juliusdr. van........................ 1, 2
Dekema, Sixtus Juliuszn. van..................... 1, 2
Donia, Catharina Fransdr. van.................. 1, 2
Douma, Frau (Erasmusdr.) van..................... 1
Douma, Frau Erasmusdr. Van........................ 1
Eminga, Agatha Hesselsdr. Van.................. 1, 2
Eminga, Bauck Minnesdr. van.................... 1, 2
Eminga, Dorothea Minnesdr. van............. 1, 2
Eminga, Frans Hessels van............................ 1
Feytsma, Bocke Jelgers van....................... 1, 2
Feytsma, Hessel Jelgers van.......................... 1
Galama, Galo Hanses van.............................. 1
Grovestins, Idzard (Sirtema) van.................. 1
Heerma, Goslick Tjercks van......................... 1
Heerma, Tjerck Goslicks van......................... 1
Herema, Johan Goslicks van......................... 2
Heringa, Rixt van.......................................... 1
Jongema, Frans Laeses van........................... 1
Jongema, Franske Laesdr. van....................... 1
Juckema, Ruerd Werps van.......................... 2
Manninga, Oede Hayesdr. van...................... 1
Ockinga, Catharina Joostdr. van.................... 1
Ockinga, Fedt Joostdr. van........................... 2
Ockinga, Joost Heres van.............................. 2
Walta, Luts Douwesdr. van........................... 1



Hieronder kleine afbeeldingen van de namen op de hensbeker.

1 – Fedt van Cammingha:


2 – Idzard van Grovestins:

3 – Tjerck van Herema:

4 – Lucia van Walta:


5 – Dorothea van Eminga:


6 – Douwe van Botnia:


7 – George van Burmania:












8 – Hauck van Burmania:



9 – Lucia van Dekema:




10 – Katrijn van Donia:


11 – Fransiscus a Cammingha:


12 – Frau van Douma:

13 – Fedt van Ockinga:


14 – Ruerd van Juckema:




15 – Sixtus a Dekama:


16 – Johan van Heerma:








Met dank aan Jeroen Punt, die een aantal namen ontcijferde.